มาจ้า มาสนุกกันจ้า

หมากล้อม โกะ กับ สังคมเสรีของการแสดงความคิด

เล่นหมากล้อมแล้วได้อะไร?
หมากล้อม โกะ กับ สังคมเสรีของการแสดงความคิด
ทำไมในสังคมของนักเล่นหมากล้อมถึงสามารถถูกเรียกได้ว่าเป็นสังคมเสรีของการแสดงความคิด?
คำถามนี้ตอบได้ไม่ยากนัก เพราะหมากล้อมฝึกให้เรามีสมาธิ จินตนาการ ความคิดสร้างสรรค์ ความรอบคอบ และปรับทัศนะคติจากการมีมุมมองเล็กๆให้เป็นการมองภาพรวม นั่นคือหมากล้อมทำให้เราเปลี่ยนจากผู้ถูกสังเกตเป็นผู้สังเกต แต่การจะบอกเหตุผลว่าทำไมหมากล้อมถึงมีคุณสมบัติเช่นนี้ คงต้องอ้างถึงการสอบวัดระดับฝีมือหรือการสอบดั้งเสียหน่อย
ระดับฝีมือในหมากล้อมถูกแบ่งคร่าวๆเป็นมือสมัครเล่นและมืออาชีพ ในส่วนของประเทศไทยที่มีเพียงมือสมัครเล่นนั้นระดับฝีมือจึงถูกแบ่งย่อยอีก(โดยระบบสากล)เป็นระดับคิว(kyu : หัดเล่น) และระดับดั้ง(Dan : ชำนาญ)ซึ่งทั้งหมดนี้ถูกแบ่งโดย”ความสามารถในการบริหารภาพรวม”และภาพรวมที่ว่านี้ก็คือสถานการณ์บนกระดาน กล่าวคือ ถึงแม้ว่าบางครั้งผลลัพธ์เฉพาะส่วนไม่เป็นที่น่าพอใจนัก แต่ถ้ามันทำให้สถานการณ์รวมทั้งหมดบนกระดานดีขึ้น(หรือไม่แย่ลง) ผลลัพธ์เฉพาะส่วนดังกล่าวก็จะถูกเรียกว่าเป็นสิ่งที่รับได้ไปโดยปริยาย หรือจะพูดให้เข้าใจง่ายๆว่าฝีมือในหมากล้อมคือความสามารถในการมองความจริงที่เป็นแทนที่จะเลือกมองในแบบที่อยากให้เป็น
การสอบวัดระดับฝีมือหรือการสอบดั้งถูกกำหนดมาค่อนข้างดีในลักษณะของเหตุผล เนื่องจากในการสอบ นักหมากล้อมผู้ขอสอบจะต้องได้รับการยอมรับจากผู้เล่นระดับดั้งจำนวนหนึ่งว่ามีคุณสมบัติเทียบเท่าหรือมากกว่าและสมควรได้รับการขึ้นทำเนียบดั้ง ซึ่งแน่นอนว่าคุณสมบัตินี้คือความสามารถในการบริหารภาพรวมที่กล่าวถึงข้างต้น
เห็นได้ชัดว่าปัจจัยทางด้าน”วัยวุฒิ”และ”คุณวุฒิ”ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องเลยสำหรับระดับฝีมือในหมากล้อม นั่นคือถึงแม้ว่าผู้ขอสอบขึ้นดั้งจะมีปัจจัยดังกล่าวสูงกว่าผู้ทำการสอบให้ แต่ถ้ามีความสามารถไม่เพียงพอก็จะไม่ได้รับการขึ้นทำเนียบดั้งโดยไม่มีข้อแม้ ซึ่งจุดนี้เองที่นำไปสู่คำตอบและเหตุผลว่าทำไมสังคมนี้จึงเป็นสังคมเสรีทางความคิดดังที่จะอ้างถึงต่อไป
หลายคนอาจสงสัยว่าผู้เล่นที่เคยสอบไม่ผ่านทำอย่างไรให้สอบผ่านได้ในที่สุด วิธีการที่รู้จักกันทั่วไปสำหรับการพัฒนาทักษะต่างๆก็คือการเรียนรู้ และวิธีการเรียนรู้ที่เป็นหนึ่งในทางที่ดีที่สุดคือการเรียนรู้จากความผิดพลาด ในการสอบวัดระดับทุกครั้งจะมีวัฒนธรรมที่ดีอย่างนึงคือการย้อนกลับไปดูความผิดพลาดหรือที่นักหมากล้อมส่วนใหญ่เรียกว่า”การรีวิวเกม” โดยที่ผู้สอบให้จะออกความคิดเห็นติชมสิ่งที่ผู้ขอสอบแสดงออกมา นั่นจะทำให้ผู้ขอสอบเข้าใจได้ว่าผู้สังเกตการ(ผู้สอบให้)เห็นอะไรนอกเหนือไปจากที่ตนเองเห็นบ้าง ซึ่งนำไปสู่การพัฒนามุมมองของตนเองให้ดีขึ้น และจากการที่ระดับฝีมือไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับปัจจัยทั้งสองอย่างที่กล่าวไปแล้ว ดังนั้นการแสดงความคิดและการรับฟังความเห็นจึงเป็นไปอย่างเสรี
ในทางกลับกัน หมากล้อมแสดงให้เห็นว่าการทะนงในวัยวุฒิและคุณวุฒิจะไม่ก่อให้เกิดการพัฒนาซึ่งถือได้ว่าเป็นการเดินถอยหลังเมื่อเทียบกับเวลาที่สูญเสียไป นั่นคือหมากล้อมเป็นสิ่งที่ยืนยันว่าเราไม่ควรถือทิษฐิแต่ควรยึดหลักความเสมอภาคนั่นเอง
ขอขอบคุณ เขียนโดย Krit Phuengphan

+1 LIKE(ถูกใจ) ง่ายๆเป็นกำลังใจให้กับเรา มาจ้า.com ขอบคุณค่ะ มาจ้าดอทคอม

20 เรื่องล่าสุด